Aktif Yaşlanma Nedir? Sağlıklı ve Kaliteli Yaş Alma Yolları

Aktif yaşlanma ne anlama gelir?

Aktif yaşlanmak demek, her gün kan ter içinde egzersiz yapmak ya da dur durak bilmeden koşturmak değildir. Buradaki "aktif" kelimesi, kişinin kendi gücü ve sağlığı elverdiğince hayatın içinde kalmasını anlatır.

Kimisi için aktif kalmak mahallede yapılan ufak bir yürüyüş demektir. Bir başkası için torunlarıyla vakit geçirmek, bahçe işleriyle uğraşmak, kitap okumak ya da bir hobi grubuna takılmaktır.

Burada asıl mesele şunları sağlayabilmek:

• Günlük hayatın ve kararların içinde kalmak,
• Eşten dosttan kopmamak,
• Yaşadığı yerde kendini güvende hissetmek,
• Kendi tercihlerini rahatça yaşayabilmek,
• Sağlığına uygun bir yaşam ritmi yakalamak.

Aktif yaşlanmanın temel unsurları nelerdir?

Aktif ve sağlıklı bir yaşlılık için olaya tek bir açıdan bakmamak lazım. Yalnızca bedene odaklanıp ruhu ve sosyal hayatı unutursak resim yarım kalır.

1. Fiziksel sağlık ve hareketlilik

Düzenli hareket etmek ve sportif faaliyetlere katılmak kasları, dengeyi ve gündelik işleri yapabilme yeteneğini korur. Ancak herkesin yapacağı hareketler yaşına, hastalıklarına ve enerjisine uygun olmalı.

Doktor veya fizyoterapist onay verdikçe ileri yaşta uygulanabilecek kolay egzersizlerden yararlanılabilir:

• Kısa ve temposuz yürüyüşler,
• Dengeyi güçlendiren basit hareketler,
• Kasları rahatlatan esnemeler,
• Sandalyede otururken yapılan egzersizler,
• Ufak tefek bahçe ve ev işleri.

Kronik hastalığı, eklem ağrısı ya da düşme riski olan kişilerin spora başlamadan önce mutlaka bir doktora görünmesi şart.

Araştırmalar hareket etmekle sağlıklı yaşlanmak arasında doğrudan bir bağ olduğunu gösteriyor. Ancak bu çalışmaların bir kısmı sadece gözleme dayanır. Yani tek başına spor yapmak her şeyi çözmeyebilir; ne yediğimiz, nasıl bir çevrede yaşadığımız ve kronik rahatsızlıklarımız da gidişatı etkiler.

Aktif yaşlanmayı desteklemek için düzenli hareketin yanında dengeli beslenmek ve sağlık kontrollerini aksatmamak gerekir. Bu konuda diyetisyen kontrolünde hazırlanan yemekler hakkında bilgi alabilirsiniz.

2. Sosyal katılım ve ilişkiler

Aileyle, arkadaş ortamıyla bağları koparmamak insanı ruhsal olarak çok rahatlatır. Sürekli iletişimde olmak, yaşlılıkta sıkça görülen yalnızlık duygusunun da önüne geçer.

Sosyal kalmak için illa büyük etkinliklere girmeye gerek yok. Şunlar da sosyal yaşamın ta kendisidir:

• Akrabalarla sık sık görüşmek,
• Komşularla iki lafın belini kırmak,
• Grupça yapılan egzersizlere katılmak,
• Koro, dans veya el işi gruplarına girmek,
• Gönüllü işlerde yer almak,
• Arkadaşlarla yürüyüşe çıkmak.

Özellikle hareketi sosyal ortamla birleştiren kulüpler, korolar, grup etkinlikleri veya grup yürüyüşleri hem bedene hem ruha iyi gelir. Fakat herkes kalabalık sevmeyebilir. Önemli olan kişinin kendi tarzına ve keyfine uygun olanı seçmektir.

3. Zihinsel ve duygusal canlılık

Aktif yaşlanmak sadece bedenle ilgili değil. Zihinsel olarak diri kalmak ve psikolojik açıdan iyi hissetmek doğrudan hayat kalitesini belirler. Gerektiğinde profesyonel psikolojik destek almak da bu süreci destekleyebilir.

Zihni aktif tutmak için ileri yaşta sürdürülebilecek hobiler ve günlük alışkanlıklar önemlidir:

• Kitap, gazete veya dergi karıştırmak,
• Bulmaca çözmek,
• Resim veya el sanatlarıyla uğraşmak,
• Müzik dinlemek ya da çalmak,
• Yeni teknolojilere göz atmak,
• Günlük tutmak,
• Sevdikleriyle sohbet etmek.

Bu saydıklarımız Alzheimer veya demansı kesin olarak engellemez. Ancak kişinin kendini işe yarar hissetmesini sağlar ve hayattan kopmasını önler.

Eğer belirgin bir unutkanlık, içe kapanma, yoğun endişe veya davranış değişikliği fark ederseniz bunu sadece "yaşlılık hali" deyip geçmeyin. Gerekli durumlarda doktor takibi ve sağlık değerlendirmesi yapılmalıdır.

4. Güvenlik ve bağımsızlık

Aktif yaşlanmanın en büyük hedeflerinden biri, kişinin mümkün olduğunca bağımsız ve güvenli bir şekilde yaşayabilmesidir. Bunun için de evi ve çevreyi buna uygun hale getirmek gerekir. Gerektiğinde 7/24 hemşire hizmeti bu güvenli yaşamın önemli bir parçasıdır.

Evde alınabilecek basit önlemler:

• Koridorları ve banyoları iyi aydınlatmak,
• Ayağa takılacak kablo ve kayan halıları kaldırmak,
• Banyoya kaydırmaz zeminler koymak,
• Merdiven ve balkon güvenliğini sağlamak,
• Sık kullanılan eşyaları el altına koymak,
• Gerekiyorsa uzman kontrolünde baston veya yürüteç kullanmak.

Evde alınabilecek bu basit önlemler düşme riskini azaltmak için önemlidir. Ayrıca yaşlılarda düşme nedenleri ve alınabilecek önlemler hakkında ayrıntılı bilgiyi ilgili yazımızdan edinebilirsiniz.

Güvenlik sadece evle bitmiyor. Düzgün kaldırımlar, güvenli trafik, kolay ulaşılan toplu taşıma ve parklar da aktif yaşlanmayı doğrudan destekler.

Aktif yaşlanma için fiziksel aktivite neden önemlidir?

Gün içinde yapılan küçük hareketler bile saatlerce oturmaktan çok daha iyidir. Kas gücünü ve dengeyi korumak tamamen bu küçük hareketlere bağlı.

Örneğin:

• Yakın yerlere yürüyerek gitmek,
• Uzun süre otururken arada kalkıp esnemek,
• Evdeki ufak işlere yardım etmek,
• Çiçeklerle, bahçeyle ilgilenmek,
• Doktorun verdiği egzersizleri aksatmamak.

Burada amaç vücudu zorlamak değil, güvenli bir hareket düzeni oturtmaktır. Egzersiz sırasında göğüste ağrı, baş dönmesi veya nefes darlığı olursa hemen durup doktora haber vermek gerekir.

Sosyal katılım yalnızlığı azaltabilir mi?

Eşle dostla iletişimde olmak insana yaşama sevinci verir. Ancak bunun için sürekli kalabalıklar içinde olmak şart değil.

Kimi insan kalabalık grupları sever, kimi ise baş başa sohbetten keyif alır. Bireyi zorlamak yerine neyden hoşlandığını anlamak en doğrusudur. Eskiden müzikle uğraşmış biri için koro, toprağı seven biri için bahçe işi, evden pek çıkamayan biri içinse torunlarıyla görüntülü konuşmak harika çözümlerdir.

Aktif yaşlanma herkes için aynı mıdır?

Tabii ki hayır. Bu durum kişinin sağlığına, parasal durumuna, yaşadığı yere, eğitimine ve aile ortamına göre değişir.

Evinin yakınında parkı veya rahat ulaşım imkânı olmayan biri için dışarı çıkıp sosyalleşmek zordur. Yaşı biraz daha ileri olanlar için ise fiziksel engeller bu durumu daha da zorlaştırabilir ve sosyal katılımı kısıtlayabilir.

Bu yüzden aktif yaşlanmayı sadece yaşlı bireyin üzerine yıkmamak lazım. Ailelerin alternatifleri değerlendirip yaşlılara uygun alanlar hazırlayarak destek olması gerekir.

Günlük yaşamda aktif yaşlanmayı destekleyen öneriler

1. Kendi sağlığınıza ve kapasitenize göre hareket edin.
2. Uzun süre oturmayın, arada kalkıp dolaşın.
3. Sevdiklerinizle arayı soğutmayın.
4. Hoşunuza giden bir hobiye zaman ayırın.
5. Yeni şeyler öğrenmekten vazgeçmeyin.
6. Evde takılıp düşmeye neden olabilecek unsurları ortadan kaldırın.
7. Doktor kontrollerinizi aksatmayın.
8. Yaşlı bireylerin kendi kararlarına saygı gösterin.

Huzurevi ve bakım merkezlerinde aktif yaşlanma

Bir bakımevinde kalmak veya bakıma ihtiyaç duymak aktif yaşlanmaya engel değildir. Düzenli bakım hizmetleri, kişinin günlük yaşamını daha güvenli ve konforlu biçimde sürdürmesine yardımcı olabilir. İyi bir planlamayla oradaki bireyler de hayata katılabilir, sevdikleri şeyleri yapmaya devam edebilir.

Yaşlı bakımı içinde şunlar bulunmalıdır:

• Kişiye özel hafif egzersizler,
• Eğlenceli sosyal etkinlikler,
• Zihni çalıştıran oyunlar ve aktiviteler,
• Güvenli ve takılma riski olmayan alanlar,
• Düzenli sağlık takibi,
• Kişisel tercihlere ve mahremiyete saygı.

Yaşlı birinin yapabildiği işi onun yerine yapmak doğru değildir. Aksine, yapabildiği kadarını ona bırakmak kendine olan güvenini korur.

Özel Tatlı Hayat Huzurevi ve Bakımevi bakım planında günlük yaşamı destekleyen aktif yaşam unsurları şunlardır:

Özel Tatlı Hayat Huzurevi ve Bakımevi olarak kişilerin yapabildikleri işleri mümkün olduğunca kendilerinin sürdürmesini, sosyal hayata katılmasını ve güvenli bir ortamda yaşamasını destekliyoruz. Misafirlerimize aktif yaşlanmayı destekleyen güvenli yaşam alanları sunuyoruz.

Aktif yaşlanma, kişinin kendi sağlığına ve kapasitesine uygun bir yaşam ritmi kurmasıyla mümkün olur. Bu konuda ayrıntılı bilgi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Bir bakım merkezi seçerken yalnızca konaklama koşullarına değil, sağlık takibine, sosyal etkinliklere ve kişiye özel bakım planına da dikkat edilmelidir. Bu konuda huzurevi seçerken dikkat edilmesi gerekenleri inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Bu metin bilgilendirme amaçlı yazılmıştır. Detaylar için bizimle iletişime geçin.